“ KÖTÜ PARA İYİ PARAYI PİYASA DIŞINA KOVAR “

Sir Thomas Gresham (1519-1579) tarafından 1500’lü yılların ortasında , yani zamanımızdan yaklaşık 450 sene evvel ortaya koyulmuş olan kanun.

Piyasada iki para biriminin mevcut olduğu bir ekonomide ; kötü para dolaşımda kalmağa devam eder , iyi para da tasarruf veya saklama aracı (rezerv para) olarak piyasadan çekilir. Dolayısıyla iyi paranın değeri de artar (döviz fiyatları yükselir ).
Bu arada , Freidrich A. Von Hayek’in , Gresham kanununa karşı çıkarak, çeşitli para değerleri arasında doğrudan bağlantı kurulamayacağını ileri sürdüğünü de ilave etmeden geçmeyelim..
O dönemde altın ve gümüş esaslı sikkelerin dolaşımda olduğu düşünülürse ; bu paraların değer farklılıklarından dolayı ortaya çıkan değişimler Sir T. Gresham’ı bu teoriyi kurmağa sevk etmiştir. Onun ölümünden bu kadar asır sonra, bu yasanın sağlamasını ülkemizde görüyoruz. Üstelik piyasada iki para birimi değil , üç para birimi bahis konusudur.

Her işlem veya alış-veriş dolar veya euro cinsinden hesaplanarak , karşılığı Türk Lirası üzerinden ödenmektedir. Bankalardaki döviz hesapları artmakta , kiralar , alacaklar dövize endekslenmekte , her şeyiyle Türk parasından kaçış yaşanmaktadır.
Ekonominin en basit kuralıdır ; talebi artan malın , artan talebi karşılayacak yeterli arzı olmadığı taktirde , fiyatının yükselmesi kaçınılmazdır. Bu şartlar altında döviz girişlerinin artan talebi karşılamayacağı açık olarak ortada dururken , diğer bir deyişle döviz yükümlülükleri döviz girişlerinden çok fazla ise ve ilave borçlanma olanakları kısıtlı ise döviz fiyatlarının artmasını önlemek mümkün değildir.